Urineverlies dat begint of erger wordt als je in de veertig of vijftig bent, komt meestal door een dalend oestrogeengehalte. Daardoor wordt het weefsel rond de plasbuis dunner en wordt je bekkenbodem zwakker. Je merkt het als een lekje bij niezen of hoesten, een plotselinge aandrang die je niet kunt ophouden, of allebei. Vaak ook als een geurtje aan het eind van de dag. Het komt veel voor, het is te behandelen, en het wordt bijna nooit genoemd als het over de overgang gaat. Op deze pagina lees je waarom het nu gebeurt, wat helpt en wat je in de tussentijd draagt.
"Waar wordt in de overgang nooit over gepraat? Blaasproblemen" is een typisch bericht. Net als "Waarom lek ik ineens urine?", "Veranderingen in je lichaam waar niemand je over vertelt: elke. keer. dat. ik. nies. een beetje plas" en, van een vrouw op een forum over de overgang, "Ik heb de afgelopen 3 dagen in 7 slips geplast". Geen van hen had te horen gekregen dat dit eraan zat te komen.
Waarom nu?
De blaas, de plasbuis en de bekkenbodem zijn gevoelig voor hormonen. Als het oestrogeen daalt in de overgang, wordt het slijmvlies van de plasbuis dunner, verliest het weefsel dat helpt om hem af te sluiten volume, en verliest de bekkenbodem een deel van zijn spanning. Tel daar een leven vol hoesten, tillen, een of twee bevallingen en wat extra gewicht rond je middel bij op, en een bekkenbodem die het op je 40e nog aankon, lekt op je 47e. Een vrouw op Reddit die nooit kinderen had gehad, omschreef het zo: "Het is alsof mijn buizen hun sluitmechanisme kwijt zijn sinds ik 45 werd." Dat is een goede beschrijving van wat er gebeurt.
Welk soort lekken is het?
- Stressincontinentie. Een beetje urine bij niezen, hoesten, lachen, tillen of hardlopen. De druk komt langs je bekkenbodem.
- Aandrangincontinentie. Een plotselinge, sterke aandrang en dan een lek op weg naar het toilet: als je de sleutel in de deur steekt, als je water hoort stromen, als je opstaat na het zitten. Je blaas trekt samen voordat jij besluit.
- Gemengd. Allebei. Dat is in deze levensfase het meest voorkomende patroon.
Het verschil is belangrijk, omdat de behandeling anders is en het ondergoed ook: stressincontinentie is een snel, klein golfje, aandrangincontinentie kan meer urine zijn, die meer bedekking nodig heeft.
Waarom ruikt mijn ondergoed aan het eind van de dag?
Omdat er een paar keer per dag een paar druppels komen zonder dat je het merkt, en urine binnen een of twee uur naar ammoniak ruikt. "Mijn ondergoed ruikt aan het eind van de dag als een stal" schreef een vrouw. De vraag die daarop volgt is: "Hoe weet ik of het geen zweet is maar echt mijn blaas?" De geur geeft het antwoord: urine ruikt naar ammoniak en droogt geelachtig op. Zweet en afscheiding doen dat niet. Op onze pagina waarom is mijn ondergoed nat lees je hoe je het verschil ziet.
Wat echt helpt
Vraag naar lokaal oestrogeen
Urologen noemen vaginaal (lokaal) oestrogeen een eerste keuze bij blaasklachten in de overgang, omdat het het weefsel rond de plasbuis direct herstelt. Het is een crème, zetpil of ring met een lage dosis. Dat is een andere keuze dan hormoontherapie voor je hele lichaam, en je bespreekt het met je arts. Vrouwen op forums over de overgang die het gebruiken, vertellen vaak dat het lekken minder wordt. Sommigen hebben voor wat overblijft nog steeds het ondergoed nodig.
Bekkenbodemfysiotherapie
Op elke leeftijd nog steeds de eerste behandeling bij stressincontinentie. Een fysiotherapeut kijkt of je de juiste spieren aanspant en of het probleem zwakte is of juist te veel spanning. Twaalf jaar lang op goed geluk knijpoefeningen doen is een veelgehoord verhaal, juist omdat niemand het ooit heeft gecontroleerd.
Blaastraining bij aandrang
Door de tijd tussen twee plasmomenten langzaam langer te maken, en te leren een aandrang uit te zitten tot hij voorbijgaat, train je een blaas die gewend is geraakt om te eisen. Een continentieverpleegkundige of fysiotherapeut kan je daarbij een schema geven. Minder koffie, alcohol en koolzuurhoudende drankjes helpt sommige vrouwen heel veel en anderen helemaal niet. Probeer het twee weken.
Ga niet minder drinken
Geen water drinken voor een afspraak of een lange autorit is in deze groep de meest voorkomende schade die vrouwen zichzelf aandoen. Geconcentreerde urine irriteert je blaas en maakt de aandrang erger. Drink gewoon, en vang het lek op een andere manier op.
Pak verstopping en een langdurige hoest aan
Allebei drukken ze elke dag op je blaas en je bekkenbodem.
Wat je draagt terwijl het beter wordt
Verband en inlegkruisjes zijn wat de meeste vrouwen in deze levensfase al gebruiken, en de klachten zijn steeds dezelfde: ze kreukelen, tekenen af onder een legging, schuren, voelen als een luier, en "elk pak vertelt me dat ik oud ben". Ondergoed met een ingenaaid absorberend deel doet hetzelfde werk zonder dat allemaal, en je kunt het jarenlang wassen en dragen.
- Stressincontinentie, een paar druppels bij niezen of hoesten: de Damesslip tegen urineverlies (P14), 100 ml bij dagelijks gebruik, vier lagen, een waterdichte laag tot aan de beenrand, XS tot en met 4XL, vijf kleuren, en geen ervan is beige.
- Aandrangincontinentie, meer urine, meer bedekking: de Hoge damesslip tegen urineverlies (W01), een hoog opgesneden slip met een absorberend deel over de hele lengte, L tot en met 5XL (zwart tot en met 6XL).
- Nog ongesteld, en ook urineverlies: de Damesboxer tegen urineverlies, gemaakt voor allebei.
Geen van deze slips vangt een volle blaas in één keer op, en dat zeggen we op elke pagina. Voor de aandrang waarbij je blaas leegloopt voordat je bij de deur bent, is het eerlijke advies: een wegwerpproduct voor dat moment en wasbaar ondergoed voor de rest van de dag. Met zes tot acht slips kom je een week door met één wasbeurt. In de gids hoeveel slips heb je nodig staat hoe je dat uitrekent, en in zo was je lekvrij ondergoed lees je wat je tegen geur doet.
"Verschoont iedereen nu meerdere keren per dag zijn ondergoed?"
Een vrouw van 54 vroeg precies dat: opvliegers, af en toe een lekje, meerdere keren per dag verschonen. Voor de lekjes is het antwoord een slip die de druppels van je huid afvoert naar een kern, zodat je met één slip de dag doorkomt in plaats van met drie. Voor opvliegers: stof die ademt. Voor allebei is een effen zwarte slip die eruitziet als gewoon ondergoed het minst "oude" stuk in je la.
Wanneer naar de huisarts
- Lekken dat plotseling begon, snel erger wordt, of samengaat met pijn, branderigheid, bloed of koorts.
- Twee of meer keer per nacht uit bed moeten om te plassen, terwijl dat eerst niet zo was.
- Steeds terugkerende blaasontstekingen. Een laag oestrogeen maakt die vaker, en dezelfde behandeling helpt bij allebei.
- Een zwaar gevoel of een bobbel in de vagina (mogelijk een verzakking).
- Elk lek waardoor je minder gaat drinken, sporten, reizen of slapen.
Veelgestelde vragen
Kan de overgang urineverlies veroorzaken?
Ja. Door het dalende oestrogeen wordt het weefsel rond de plasbuis dunner en wordt je bekkenbodem zwakker. Daardoor komen lekjes bij niezen of hoesten en lekken op weg naar het toilet allebei vaker voor als je in de veertig of vijftig bent, ook bij vrouwen die nooit kinderen hebben gehad.
Waarom lek ik ineens urine?
In de overgang is de gebruikelijke oorzaak een hormonale verandering in de blaas en de plasbuis, vaak samen met hoesten, verstopping, een verandering in gewicht of een nieuw medicijn. Laat plotseling lekken met pijn, branderigheid of bloed nakijken op een infectie.
Wat helpt tegen urineverlies in de overgang?
Lokaal vaginaal oestrogeen (bespreek dat met je arts), bekkenbodemfysiotherapie, blaastraining bij aandrang, gewoon blijven drinken in plaats van minder, en verstopping en een langdurige hoest aanpakken. Absorberend ondergoed vangt het lek op terwijl dat allemaal zijn werk doet.
Waarom ruikt mijn ondergoed aan het eind van de dag naar urine?
Kleine lekjes komen een paar keer per dag zonder dat je ze voelt, en urine ruikt binnen een of twee uur naar ammoniak. Ondergoed met een absorberend deel voert de druppels af naar een kern, in plaats van ze in de stof tegen je huid te laten zitten.
Bestaat er wasbaar ondergoed voor lichte lekjes in de overgang?
Ja. Onze Damesslip tegen urineverlies (P14, 100 ml) is voor stressincontinentie. De Hoge damesslip tegen urineverlies (W01) is voor aandrangincontinentie en geeft meer bedekking. De Damesboxer tegen urineverlies is voor menstruatie en urineverlies samen. Geen ervan vangt een volle blaas in één keer op.
Stopt urineverlies na de overgang?
Niet vanzelf. Zonder behandeling blijft het meestal of wordt het erger, omdat het oestrogeen laag blijft. Met lokaal oestrogeen, fysiotherapie en blaastraining gaan de meeste vrouwen op elke leeftijd vooruit.
Deze pagina geeft algemene informatie en is geen medisch advies. Beslissingen over behandeling, ook over oestrogeen, neem je samen met je arts.
Geschreven door Laura Hopson, oprichter van Maven Nove. Laatst bijgewerkt op 10 september 2026.